Zoals ik al 100.000 keer heb verteld de laatste weken, gaat mijn zusje trouwen. En ik ben ceremoniemeester, whahaha. Zo superleuk! Om inspiratie op te doen voor allerlei dingen waar ik bij betrokken ben, surf ik het hele internet af. En ELKE KEER kom ik op websites die het woord huwelijk verkeerd gebruiken. “Welkom op de site voor je huwelijk.” “Overmorgen is het huwelijk van Marie en Karel.” “Vandaag ga ik naar het huwelijk van Jan en Piet.”
En het slaat nergens op.
Ik zal even uitleggen wat trouwen, bruiloft en huwelijk betekenen. Trouwen is de verbintenis aangaan in het gemeentehuis – dus de hele ceremonie van elkaar het jawoord geven plus de akte ondertekenen. Het verplichte gedeelte, kortgezegd, zonder welk je geen bruiloft/huwelijk hebt. Trouwen is het gedeelte waarin het koppel elkaar trouw belooft. De trouwdag is de dag waarop dit gebeurt. Vier je elk jaar je trouwdag, dan vier je dus de verjaardag van de dag dag waarop je deze belofte hebt gedaan.
De bruiloft is alle feestelijkheden op de trouwdag: de trouwceremonie, maar ook de receptie, het diner en het feest, of wat je dan ook wil op deze dag. Als een koppel op een dag gaat trouwen en jij bent uitgenodigd om er bij te zijn, ga je naar de bruiloft.
Het huwelijk is het leven na de bruiloft.
Dus: je kunt niet één dag naar een huwelijk gaan. En het huwelijk duurt (in de meeste gevallen) méér dan een dag, namelijk tot de scheiding. Of dat nu door de dood gebeurt of door een handtekening. Wil je werkelijk naar iemands huwelijk gaan, of alleen naar de bruiloft? Want zo’n huwelijk kan zomaar 40, 50 jaar duren. Of nog langer. Dan heb je dus geen tijd voor je eigen huwelijk =P En ik kan me niet voorstellen dat er ook maar één echtpaar is dat een levenslange gast wil…
Na de vorige keer kom ik ook nu weer met een aantal taaltips betreffende de Nederlandse taal. Deze keer focus ik me op een aantal woorden dat ik vaak fout gespeld zie. Nu met wat minder slagen om de arm, want ik kom niet met Latijnse grammatica aanzetten. Het gaat puur om de woorden.
1: ik heb geslapen als een oss
De fout: je hebt geslapen als een os. Niet als een oss. Een OS, lieve mensen, is een gecastreerde stier. Ik weet niet waarom een gecastreerde stier in ons taalgebruik is geslopen, maar na de waarheid als een koe en balen als een stier mag ook zijn je-weet-wel-broertje best een gezegde tot zijn beschikking krijgen. OSS daarentegen is een stad in Noord-Brabant. Een stad kan niet slapen of waken, al kun je het wel eens poëtisch zo uitdrukken. Maar je kunt dus niet slapen als een Oss – dan wordt het sowieso slapen als Oss. Klinkt toch al anders hè?
2: dus toen kneep ik in mijn puist en knalde al die push tegen de spiegel.
Behalve dat ik zulk soort verhalen niet hoef te horen is deze zin ook fout. Of liever gezegd: het woord ‘push‘ is fout. Push is namelijk Engels voor duwen. Je drukt die puist wel uit, maar dat witte spul dat eruit komt noem je pus. Ook de gele substantie die uit een zweer komt noem je pus.
3: ik ben zo heilig, zie je die halo niet om mijn hoofd?
Fout nummer 1: Halo is een Engels woord. In correct Nederlands is het een aureool. Of stralenkrans. En soms zelfs nimbus. Maar dus geen halo.
Fout nummer 2: in een Christelijke samenleving ga ik uit van de Christelijke betekenis van het woord ‘heilige’. En in het Christendom zijn heiligen mensen die tijdens hun leven vroom zijn geweest en veel goed hebben gedaan. Je weet wel, help uw naaste gelijk uzelf. Welnu, de derde overeenkomst van alle Christelijke heiligen is deze: ze zijn dood. Elke dode in de hemel is heilig (wauw) maar gecanonniseerde heiligen hebben bij leven minimaal twee wonderen verricht. Heb je één wonder verricht, dan word je zalig verklaard. Deze heiligen hebben vaak hun eigen feestdag.
4: ik lijdde erg onder zijn geschreeuw.
De fout is overduidelijk: de verleden tijd van lijden is leed. Bovendien heb je ook nog leiden. Dan is de verleden tijd leidde. Lijdde is dus te allen tijde fout. Overigens: lijden betekent: iets verdragen (ik lijd aan alcoholisme) of zeer duidelijk zijn (het lijdt geen twijfel…). Leiden betekent: de leiding hebben of voeren/gidsen (iemand rondleiden, een rustig leventje leiden).
5: dat is zowiezo stom.
Fout: zowiezo. Of zo-ie-zo. Of zowieso. Of wat dan ook. De enige juiste vorm is: sowieso. Het spijt me voor de Duitsland-haters, maar dit woord is rechtstreeks overgenomen uit het Duits. Daar helpt geen moedertjelief aan. Daarom spellen we het dus ook op de Duitse manier.
6: dat licht eraan.
Lieve mensen: het juiste woord is LIGT. Ik weet niet waarom het zo vaak fout wordt gespeld; ik las ergens dat dat komt omdat mensen schijnbaar voor de spelling kiezen die ze het vaakst horen.
7: vanavond eten we cordon blue
De fout: de blue. Het gaat namelijk om cordon BLEU, een woord van Franse afkomst. De naam lijkt onlogisch maar komt hoogstwaarschijnlijk van de koksschool École Le Cordon Bleu, aldus wikipedia. Gewoon niet meer doen dus.
8: ik voelde me ongelovelijk goed die dag.
En dit is een ongelovelijke fout. Het juiste woord is namelijk: ongelooflijk. Dus: verander de v in een f en laat die tweede e eruit. Het woord is namelijk ongeloof, en daar plak je -lijk achter. Het woord ongelofelijk wordt getolereerd, vanwege de spreektaal (als je het uitspreekt plak je er toch vaak een -e- tussen) maar dat wordt vooral gebruikt als iemand de nadruk op de -e- wil leggen.
9: wat ben jij origioneel!
Of oriogoneel. Of nog een andere verbastering. Het woord is origineel en komt uit het Frans. De juiste uitspraak luidt dan ook or-zjie-neel. Giet er een Frans sausje overheen en je komt op het woord ORIGINEEL. Weet je niet meer of die eerste -i- er tussen moet? Denk dan aan het woord origine: Daar zit die -i- er wel tussen, dus bij origineel ook.
10: vanavond komt er een goede documantaire op National Geographic.
De fout: documantaire. Dat moet natuurlijk docuMENtaire zijn. Weet je het niet meer zeker? Denk dan aan het woord document; dat schrijf je toch ook niet als documant? En weet je het echt niet meer, dan kort je het lekker af tot docu. Dan weet je zeker dat je goed zit. Tenzij je er doku van maakt. Of doq.
/edit: oeps, typfoutje (verbeterd)! Luidt van luiden moet natuurlijk met dt! Een luit is een snaarinstrument.
Ja, ik doe de opleiding voor Nederlands, maar zelfs zonder dat zijn er best wel wat taalfoutjes waar ik me aan erger. En niet zo’n klein beetje ook! Maar nu ik die opleiding doe, begrijp ik wel beter waarom het fout is en kan ik ook uitleggen hoe het dan wel moet.
Jouw is een bezittelijk voornaamwoord: dat is jouw boek. Het is te vergelijken met dat is mijn boek. Jou is een aanwijzend voornaamwoord: ik vind jou lief. Ook hier kun je het vergelijken met ‘mij’: jij vindt mij lief. Hetzelfde geldt voor u en uw: u is aanwijzend, uw is bezittelijk.
Je hebt taalpuristen en je hebt taalpuristen. Ofwel: mensen die vinden dat het gebruik van de Nederlandse taal verloedert, en mensen die vinden dat het gebruik van de Nederlandse taal verloedert en daar over zeuren. Zoals je misschien zult weten, ben ik niet altijd blij met het taalgebruik van mede-Nederlanders. Simpele spellingsregels als d/t, of teveel of verkeerde spaties blijven mij een doorn in het oog. Al maak ik daar soms ook fouten in, eerlijk is eerlijk.
Maar goed, dat maakt mij nog geen taalpurist. Ik weet ook niet zeker of ik dat wel ben. Ja, ik vind het irritant dat je tegenwoordig overal SALE ziet hangen in winkels, in plaats van UITVERKOOP, en zo zijn er meer van dat soort dingen. Voor sommige dingen zijn er gewoon goede Nederlandse woorden en uitdrukkingen. Daar kan ik er honderd van opnoemen (maar ik kan ze zo snel even niet bedenken) maar je snapt mijn punt.
Laatst was ik aan het fietsen, en toen besloot ik om weer eens in het Italiaans te denken. Dat had ik al een tijdje niet gedaan. Sterker nog, ik had al een hele tijd niets anders meer aan/met Italiaans gedaan, dan naar Zucchero luisteren. Hoewel ik het nog altijd prima kan verstaan, merkte ik dat het zelf woorden en zinnen vormen een beetje roestig was geworden. Ik vond het vooral erg, dat ik essere (zijn) en avere (hebben) niet kon vervoegen (gelukkig wist ik nog wel de juiste woorden en betekenissen). Daarom ga ik nu schaamteloos gebruik maken van mijn blog, om mijn Italiaans weer wat op te halen. Als je geen Italiaans kent en/of er niet in geïnteresseerd bent, mag je dit overslaan.
NB: ik kon zelf ff niks vinden over tabellen maken in WordPress – alleen voor de lay-out. Omdat de gewone HTML-codes die ik in mijn oude website gebruikte hier niet werken, heb ik gewoon geknipt en geplakt vanuit Word. En omdat dat er dan heel charmant uit ziet, zijn de tabellen een beetje f*cked up, en ik kan er niks aan veranderen. Maar het is in elk geval leesbaar.
En voor de mierenneukers onder ons: ik wéét dus dat de code belachelijk is, maar het gaat mij erom dat het werkt. Het gaat tenslotte om de uitvoering.
Ja. Er zijn twee dingen die ik haat. Een daarvan is lief. Niet dat ik de liefde zelf haat, of dat ik mensen haat die lief zijn. Nee, ik haat het woord. Of liever gezegd, het tegenwoordige gebruik ervan. En oké, ‘haat’ is een groot woord, maar nu mag ik even lekker los, dus ik ga er ook helemaal voor.
Ik snap best dat je het moeilijk vindt. Ik heb verkering, ja. Zo heet dat. Maar toch… het klinkt zo middelbare-school-achtig. ‘Ik heb verkering en dit mijn vriendje.’ Als je de 14 gepasseerd bent, klinkt dit vrij kinderachtig. Dan ga je over op ‘mijn vriend’. Zeker als hij ouder is, of groter, of allebei. Want ja, dan is het gewoon stom om iemand met een verkleinwoordje aan te duiden. Maar ja, ‘mijn vriend’ kan van alles betekenen. Je verkering, maar ook je beste vriend, je hond… ik bedoel maar! Dan heb ik ook nog wel eens gelezen ‘het vriendje’, maar dat is eigenlijk ook best wel weer afstandelijk.
Volgende optie: mijn verkering. De verkering. Weet-ik-veel! Als er maar verkering in zit. Dan weet ik wel dat men de partner bedoelt, maar als ik heel mierenneukerig ga doen, denk ik aan ‘de verkering’ als in ‘de relatie’, niet als in ‘degene met wie ik een relatie heb’. Die wordt voor mij dan ook al afgeschreven, al snap ik best dat er mensen zijn die het een prettige benaming vinden.
Oude mensen komen dan vaak aan met ‘is dat je vrijer?’ Persoonlijk vind ik ‘vrijer’ een ouderwets woord. Dan toch liever ‘partner’. Hoewel dat zo politiek correct is, dat ik het idee heb dat dat vaak wordt gebruikt door homoseksuelen. Of ik denk dan aan bevers die een partner zoeken om een dam mee op te bouwen ofzo, dieren dus. Of aan zakenrelaties. Dat soort dingen.
Dan zijn er nog wel wat opties. Bijvoorbeeld ‘mijn mannetje’. WHAAAAAAAAAAAAAA die niet! Echt niet! Dan denk ik aan een ratachtig kaal mannetje die denkt dat hij er zwierig uit ziet ofzo. Of ‘mijn schatje’, maar dat is dan weer zo klef. En dan is er dus nog ‘mijn lief’. Dat is heel prima als je Vlaams bent. Daar zit dat aardig ingebakken in de taal. Daar hoort het. Maar niet in Nederland. In Nederland wordt het namelijk niet gebruikt als ‘dit is Gerard en hij is mijn lief’, maar als ‘incognito’. Want in Nederland wordt het niet uitgesproken, maar alleen opgeschreven. In columns en op blogs, onder andere. Dan gaat Gerard ineens incognito, en wordt hij aangesproken als ‘mijn lief’. En dat is wat ik dus het stomst vind aan dat hele woord.
Ikzelf gebruik ‘mijn vriend’ als ik het tegen een vreemde heb over Sjoukito, iemand die hem niet kent ofzo. In de zin van ‘mijn vriend werkt bij…’. En anders gebruik ik gewoon zijn naam, of (hier op het web) zijn bijnaam.
Hoe los jij dit op?
Ik las vandaag het artikel Het verwelken van die, een taligheidje waar ik zelf ook regelmatig tegenaan loop. Ik ben best wel gek op de Nederlandse taal, en het correcte gebruik ervan (trouwens, taligheidje is niet Nederlands maar Horstinkistaans. Dat gebeurt wel vaker bij mij). En ik ken inderdaad veel mensen die het heerlijk vinden om het woord welke te pas en te onpas te gebruiken. Dolgelukkig ben ik, dat ik de spelling van Sjoukito’s webshop mag controleren, want bij hem wemelt het onder andere van de welkes. Ik heb ook een aantal vriendinnen die er de neiging toe hebben simpele aanwijzende voornaamwoorden te vervangen door welke. In Sjoukito’s geval kan ik het me nog voorstellen, want hij moet netjes voor de dag komen. Maar in een informeel MSN-gesprek? Lijkt me eerder dat ze gewoon de weg kwijt zijn =S
In dit artikel wordt uitgelegd waarom het zo’n afschuwelijk woord is. Tenminste, dat vindt de schrijver/schrijfster (ik weet het niet, dus ik zeg voor ‘t gemak verder maar schrijver) van het artikel. En ik ben het er mee eens. Welke wordt tegenwoordig op een archaïsche manier gebruikt, om maar intelligent over te komen. Ga dan liever het woordenboek uit je hoofd leren en zoek een paar woorden op die je strategisch kunt plaatsen in allerlei gesprekken. Of gaat het om formeel (of, zoals in het artikel genoemd, deftig) taalgebruik? Wat is er dan mis met het boek dat daar ligt, de notulen die werden geschreven, het insekt dat daar vliegt?
Wat mij betreft is het helder als water: welke is een vragend voornaamwoord, net als wie, wat, waar (+ achtervoegsels) en hoe. En als je het toch persé als aanwijzend voornaamwoord wil gebruiken, hou dan deze regel in acht:
De taaladviesboeken vinden veel welkes ook nog eens grammaticaal fout: welke mag je alleen gebruiken na een de-woord (de kwestie welke), maar niet na een het-woord (het probleem/plan/voorstel welke).
(Een klein beetje aangepast, maar het komt wel rechtstreeks uit het bovengenoemde artikel op schrijfgids.nl)
Beyond the east the sunrise, beyond the west the sea,
and the east and west the wander-thirst that will not let me be.
~Gerald Gould
Light thinks it travels faster than anything but it is wrong. No matter how fast light travels, it finds the darkness has always got there first, and is waiting for it.
– Terry Pratchett
En een gedeelte van een schitterend gedicht, genaamd Ode: Intimations of Immortality from Recollections of Early Childhood:
What though the radiance which was once so bright
Be now for ever taken from my sight,
Though nothing can bring back the hour
Of splendor in the grass, of glory in the flower;
We will grieve not, rather find
Strength in what remains behind;
In the primal sympathy
Which having been must ever be;
In the soothing thoughts that spring
Out of human suffering;
In the faith that looks through death,
In years that bring the philosophic mind
~ William Wordsworth.
Vanmorgen begon slecht. Ik kon maar niet wakker worden. En toen was ik eindelijk wakker en toen had ik net de tijd om te ontbijten en alles, maar ik was nog wel op tijd op school. Alleen de deur was niet open. Ik duwen en trekken, maar hij bleef dicht. Kwamen er meer leerlingen aan die ook niet naar binnen konden. En leraren die ook niet naar binnen konden. Stonden we op ‘n gegeven moment met z’n allen bij de deur, de meesten met paraplu open of muts op want het regende (en wie had de plu weer niet bij zich? Juist…) Pas om kwart over kwam de enige die blijkbaar de sleutel van de voordeur had ~__~ Ik weet niet waarom zij laat was, maar ze liet ons binnen en daar waren we blij mee.
Welkom @ horstinkistan
Dit ben ik! Leonella van Horstinkistan is de naam, en dit is mijn domein. Kijk rustig rond in mijn koninkrijkje, je hebt geen auto of vliegtuig nodig, hoogstens een pot thee en een volle koektrommel.
-----------------------
Wat zegt ‘ie?